"Als je jezelf wilt bevrijden van het lijden door geboorte en dood die je door de eeuwigheid heen hebt ondervonden en je verlichting wilt bereiken in dit leven, dan moet je ontwaken tot de mystieke waarheid, die altijd in je leven aanwezig is geweest. Deze waarheid is Nam-myoho-renge-kyo."

Natuurlijk, afgezien van onze gevoelens, is er geen enkel bewijs voor wat er werkelijk gebeurt wanneer we sterven. Wanneer het de eeuwigheid van het leven betreft, betreedt men het gebied van geloof.
Niettemin nemen we dingen waar over de aard van het leven die de idee ondersteunen dat het leven doorgaat. Bijvoorbeeld, het ritme van de natuur behoord tot een cyclus. Ook al zien de meeste planten er levenloos uit in de winter, ze gaan weer groeien in de lente. In feite gaat alles wat we in de natuur waarnemen door cyclussen heen. Ook weten we vanuit de wetenschap dat materie niet vernietigd kan worden, veeleer dat het veranderd in een andere vorm van energie. Wanneer we bijvoorbeeld iets verbranden, dan wordt het niet vernietigd maar verandert het in gassen en overgebleven stoffen. Zowel vanuit onze eigen ervaringen als de waarnemingen van de natuurlijke cycli is het logisch om te veronderstellen dat het leven op een of andere manier continueert, veel meer dan dat het abrupt ophoudt. Het Boeddhisme verklaart de doorlopende cyclus van het leven door de eeuwigheid heen.

Myoho, van Nam-myoho-renge-kyo, betekent leven en dood. Myoho wordt meestal vertaald als de Mystieke Wet. Deze wet omvat de twee aspecten van leven en dood. Het wordt mystiek genoemd omdat het moeilijk te begrijpen is. Myoho betekent ook zichtbaar en onzichtbaar, of latent en manifest.
We ervaren deze fases van leven en dood constant. Bijvoorbeeld, de ene minuut zijn we gelukkig en de volgende zijn we boos. Waar ging dat geluksgevoel naar toe? We kunnen niet beweren dat het niet bestaat, omdat het er niet is op dit moment, maar we weten dat het niet voor altijd is verdwenen. Dit is de aard van alles - het komt en gaat van het ene op het andere moment. Deze staat van noch bestaan noch niet-bestaan wordt ku genoemd.

De leven-dood cyclus wordt vaak vergeleken met de perioden dat we wakker zijn of slapen. Slaap verfrist ons zowel fysiek als mentaal. Evenzo is de dood noodzakelijk om onze energie te herstellen ter voorbereiding van een nieuw leven. Hoe verklaart het Boeddhisme dan dood en wedergeboorte?
Ons leven heeft drie aspecten: lichaam, geest en wezen. Op het moment van doodgaan, smelten alle drie aspecten samen met het universum, waarin ze overgaan van een bezielde naar een onbezielde staat (geen gewaarwording meer). Een individueel leven is niet meer te onderscheiden van universeel leven.
Op het moment van sterven, worden alle drie aspecten van ons leven één met de eeuwige stroom van het universum. De individuele fysieke en mentale roerselen van het leven zijn niet langer meer te onderscheiden van het geheel. Dit is nogal verschillend van de idee van de overgang van de 'ziel' die we in andere religies tegenkomen. Het Boeddhisme ontkent het bestaan van een ziel. Het individuele wezen gaat niet naar een bepaalde plek, zoals de hemel, noch 'doolt het rond' in een onzichtbare vorm. Het wezen wordt verenigd met het universum.
Dit kan worden vergeleken met een ijsberg die smelt in de oceaan. Zo lang als de ijsberg bestaat, is een massief deel ervan onder het wateroppervlak. Evenzo hebben individuen een enorm potentieel, waarvan het merendeel niet blijkbaar is. Wanneer we sterven smelt dit alles, zichtbaar en onzichtbaar, terug in het universele leven. Het wezen van een individueel leven continueert in de staat van ku, wat bestaan en niet-bestaan overtreft. Wanneer de omstandigheden geschikt zijn, zal de individuele manifestatie van het wezen geboren worden. Dit gaat zo in een eindeloos proces door, net als de cyclus van de regen.

Hoe wedergeboorte gebeurt gaat alle dagelijkse begrip te boven. Zo weten we ook niet wat er gebeurt als we slapen. Waar gaat onze bewuste geest naar toe? Als we slapen lijkt hij te zijn verdwenen, maar als we wakker worden is ie weer terug. Dit verklaart het begrip ku. Volgens het Boeddhisme betreden we deze staat als we sterven.
We hebben de neiging om te denken dat ons leven zit opgesloten binnen onze huid. Toch is onze invloed thuis nog steeds aanwezig als we op ons werk zijn. We zijn deel van onze vrienden, ook al zijn ze duizenden kilometers ver weg. Ons leven is niet beperkt tot de ruimte die ons lichaam inneemt. Bovendien, of we er nu over nadenken of niet, is ons leven in zijn geheel verenigd met het universum. We zijn tegelijkertijd individueel en universeel. Zo bekeken, wordt het denkbaar dat, als we in de fase van dood zijn, opgaan in het universum en toch de zaadjes van onze individualiteit behouden.
Een individueel leven in de staat van ku verkeert niet pers se in vrede, net als dat we niet altijd rustig slapen. Zolang we leven, hebben we de kracht om onze levensconditie van moment tot moment te veranderen in reactie op externe invloeden. Echter, in de staat van ku, hebben we geen kracht om onze levensconditie te veranderen.
Bij het naderen van de dood vervagen externe invloeden zoals geld en macht tot onbeduidendheid. Een persoon wiens leven werd beheerst door hebzucht kan gekweld worden door frustratie. Iemand die zijn hele leven heeft besteed op zoek naar macht kan opgejaagd worden door angst. Iemand die een wijs en vervuld leven heeft geleefd kan zich voldaan en tevreden voelen met wat hij heeft bereikt.

Onze overheersende levensstaat blijft vast bepaald in de dood en we worden in diezelfde levensstaat weer geboren. We worden in omstandigheden geboren die precies geschikt voor ons zijn. Dus vanuit het Boeddhistische oogpunt, heeft bevruchting niet alleen betrekking op de seksuele vereniging van de ouders, maar ook op het wezen van het leven van het potentiële kind.
Het leven is complex. Echter voor de verheldering een voorbeeld. Veronderstel dat iemand heel egoïstisch heeft geleefd en de liefde van andere mensen heeft gebruikt voor zelfzuchtige doeleinden. Hiermee zou die persoon de oorzaak leggen om in de toekomst niet geliefd te worden. Vandaar dat deze persoon herboren kan worden bij ouders die gereserveerd zijn en hun kinderen nooit knuffelen. Later in zijn leven, kan die persoon denken dat het de fout van zijn ouders is dat hij niet in staat is om liefdevolle relaties te ontwikkelen. Maar in het licht van het Boeddhisme, was het juist het kind die de uitkomst bepaalde als een gevolg van de oorzaken die hij maakte in een vorig leven. Om het anders te zeggen, deze omstandigheden bieden de gelegenheid om deze egoïstische neiging te veranderen. Dit is niet om een moreel oordeel te vellen, maar om te erkennen dat egoïsme kleinzielig is en ons ongelukkig maakt. Een groot deel van geluk bestaat uit het vrijelijk kunnen geven aan anderen. Natuurlijk wordt de spanning in kind/ouder relaties ook bepaald door de levensstaat van de ouders. Dus de geschikte omstandigheden voor geboorte hangt af van de ouders en het kind als ook van de omgeving.

Er zijn ontelbaar verschillende omstandigheden voor geboorte: rijk of arm; man of vrouw; ras en cultuur. Dit maakt het individuele karma uit. Zolang we leven, hebben we de mogelijkheid om onze eigen toekomst te vormen door de oorzaken die we maken. Als we geloven dat het leven eeuwig is en dat de gevolgen van deze oorzaken voortduren, dan is er al te meer reden om onze zwakheden in dit leven uit te dagen.
Geloof in de eeuwigheid van het leven geeft ons perspectief en veiligheid. Uiteindelijk komen allerlei soorten angst voort uit angst voor de dood. Het uitdrukken van ware menselijkheid en het koesteren van ieder moment is werkelijk geluk.

"Cyclussen van leven en dood kunnen worden vergeleken met de afwisselende periodes van slaap en wakker zijn. Net als dat slaap ons voorbereidt op de activiteiten van de volgende dag, kan de dood worden gezien als een staat waarin we rusten en onszelf bijvullen voor nieuw leven. In dit licht zou de dood, samen met het leven, erkent kunnen worden als een te waarderen zegening. De Lotus Soetra, de kern van het Mahayana Boeddhisme, verklaart dat het doel van het bestaan, de eeuwige cyclus van leven en dood, is om "gelukkig en gerust" te zijn. Verder leert het dat aanhoudend geloof en beoefening ons in staat stelt om een diepe en duurzame vreugde te kennen in zowel dood als leven, om even "gelukkig en gerust" te zijn met beiden. Nichiren beschrijft het bereiken van deze staat als de "grootste van alle vreugden".
Als de hedendaagse tragedies van oorlog en revolutie ons iets hebben geleerd, dan is het de dwaasheid om te geloven dat hervorming van externe factoren, zoals sociale systemen, het voornaamste element is in het bereiken van geluk. Ik ben ervan overtuigd dat in de komende eeuw, de grootste nadruk moet worden gelegd op het bevorderen van innerlijk gerichte verandering. Hier aan toegevoegd, onze inspanningen moeten worden geïnspireerd door een nieuw begrip van leven en dood". (Daisaku Ikeda, A New Human Revolution, p. 153)

index

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.