De negen bewustzijnsniveau's
Uit UK Express Mei 1991
Vertaling Karen de Groot

Bewustzijn wordt in het Boeddhisme uitgelegd als het in staat zijn om te onderscheiden. De eerste vijf lagen van bewustzijn zijn - zicht, gehoor, reuk, smaak en tastzin. Dit zijn de middelen waarmee we met de buitenwereld op elkaar inwerken en er indrukken mee opvangen. Het zijn zo'n beetje onze communicatie- antennes.

In het zesde niveau wordt deze informatie tot een betekenisvol geheel geïntegreerd. Bijvoorbeeld, we zien een sinasappel, we ruiken het, we proeven het en we voelen het en we combineren al deze informatie in ons zesde bewustzijn om te bepalen dat het een sinasappel is. M.a.w., deze zes bewustzijnsniveau's hebben te doen met de fysieke feiten van het leven.

Het zevende bewustzijnsniveau, het mano-bewustzijn - dat komt van manas, een Sanskrit woord wat 'denken en bepeinzen' betekent - steekt de brug over van de externe fysieke wereld naar de innerlijke, abstracte wereld. Hier worden waarde-oordelen gevormd, hier ligt ons vermogen om het verschil tussen goed en kwaad te onderscheiden en waar begrippen als rechtvaardigheid, waarheid en schoonheid worden bepaald. Het is ook het bewustzijn waar we een soort van denkbeeld vormen over ons 'zelf' - ons ego, onze persoonlijkheid, onze voorkeuren en afkeer etc.

Het achtste bewustzijn, het alaya-bewustzijn - alaya betekent 'opslag' of 'opeenhoping' - ligt echter nog dieper en heeft een sterke invloed op de werking van de bewustzijnslagen 'erboven'.Want hier ligt ons karma opgeslagen, de totaliteit van alle ervaringen, gedachten, woorden en acties van dit leven en van vorige levens, die de onzichtbare drijfveren vormen, welke tezamen het 'zelf' vormen. Sommigen van deze drijfveren worden versterkt door voortdurende herhaling - door gewoontes en diep ingesleten houdingen, zoals bv. onze sterke en zwakke punten - en zo vormen zij de kern van onze persoonlijkheid.

Meestal worden deze drijfveren beschouwd als de basis voor de drie acties; de 'gedachten' of denkbeelden die voorafgaan aan onze daden, woorden en bedoelingen, en vormt daarvoor de motivatie. Denkbeelden zijn geweldig veel krachtiger als drijfveer voor acties dan de rede of de wil.Zodoende hebben deze drijfveren een sterke invloed op onze relatie met de buitenwereld en met onszelf en overheersen ze hoe we naar andere mensen kijken en naar ons eigen leven kijken.Maar, omdat ze diep in ons onbewustzijn liggen begraven, zijn we in de gewone loop van omstandigheden ons niet bewust van hun oorsprong, of hoe ze onze waarneming kleuren. Inderdaad, normaal gesproken worden we ons alleen bewust van hun bestaan als een prikkel van buitenaf een reactie teweegbrengt en ze vanuit het alaya-bewustzijn, waar ze in een latente staat verkeren, oproept. Ons zelf is als een aapje die, als het ware, gedwongen wordt te dansen op een melodie van het alaya-bewustzijn. Het heeft geen wezenlijke inhoud, laat staan dat het een soliede (betrouwbare) basis voor het leven vormt.

Enkele vroegere of 'voorlopige' Boeddhistische leerstellingen omschrijven het achtste bewustzijn als de ultieme werkelijkheid van het leven en beschouwen dat het geheel uitschakelen van karma het allerhoogste doel is van de Boeddhistische beoefening. Maar in werkelijkheid is dit een ontkenning van het leven zelf. (illusie)

Tegenwoordig zijn er, zowel mentaal als fysiek, veel hulpmiddelen om lijden te verlichten, net als dat er beter wordt begrepen hoe lichaam en geest functioneren. Echter, hoewel deze methodes er vaak in slagen om mensen een creatiever en meer voldoeninggevend leven te laten leiden, pakken ze niet het fundamentele probleem van het vestigen van eeuwig geluk, aan.

Nichiren Daishonin deed dit toen hij het negende, amala of 'oorspronkelijk zuivere' bewustzijn, omschreef als Nam-myoho-renge-kyo, de ultieme realiteit van het leven en toen hij het op de Gohonzon optekende.

Met ons leven gebaseerd op Nam-myoho-renge-kyo openen wij de weg voor de onuitputtelijke levenskracht van de Boeddha van het negende bewustzijn, om door de beperkingen heen te breken die ons door ons karma, dat in het achtste bewustzijn ligt opgeslagen, zijn opgelegd. Zo zuiveren we onze bewuste geest en zintuigen in de eerste vijf bewustzijnslagen en bevrijden we onszelf om de grote 'sterfelijke wezens' te worden, wat bedoeld was.

In zijn toespraak op de Eerste SGI Europese Algemene Bijeenkomst in Taplow op 28 mei 1989, citeerde president Ikeda uit de Ongi Kuden van Nichiren Daishonin:

"Terwijl we (de vier universele vormen van lijden) geboorte, ouderdom, ziekte en dood ervaren, als we Nam-myoho-renge-kyo reciteren, kunnen we de 'welriekende geur' van de vier deugden (eeuwigheid, geluk, ware zelf en zuiverheid) verspreiden."   (Gosho Zenshu, p.740)

Bij deze passage merkte hij hetvolgende op: "De vier deugden, die de toestand van absoluut geluk en vreugde betekenen, vertegenwoordigen de hoogste staat van leven die we kunnen bereiken.'Ware zelf' wijst op de staat van absolute vrijheid waar men van kan genieten als men het universele zelf manifesteert. 'Eeuwigheid' staat voor de neiging van het leven om constant vooruit te gaan en te vernieuwen en alle impasses te overwinnen in een onuitputtelijke stroom van creatieve energie. 'Zuiverheid' is de levenskracht die voortkomt uit de stromende vitaliteit van het universele zelf, die het individuele zelf en onze egoïstische onzuiverheden schoonmaakt.

En 'geluk' wijst op de dynamisch stromende vreugde van het leven, dat een gerond karakter voortbrengt en vreugde geeft aan anderen. Een persoon waarvan zijn leven op die manier door de Mystieke Wet wordt verhelderd, manifesteert het universele zelf. Dit stelt hem in staat om de energie van aardse verlangens - die geconcentreerd zijn in het individuele egoïstische zelf - te veranderen in positieve energie. M.a.w., de energie van aardse verlangens wordt gezuiverd tot stralende wijsheid en compassie en komt krachtig naar boven om andere mensen en de gehele maatschappij te beroeren."

Dit zijn prachtige inspirerende woorden die ons aanmoedigen om te geloven dat we nooit bang hoeven te zijn dat een volmaakt vervuld leven buiten ons bereik is.Wat onze omstandigheden ook mogen zijn, we kunnen onze menselijke revolutie doen en bijdragen aan kosen rufu. Niets is onbeduidend wat we middels onze activiteiten of in ons dagelijks leven doen, als het gebaseerd is op een constante en regelmatige beoefening. Ook al lijkt het soms dat er niets gebeurd, alsof niks in beweging komt, de hele tijd halen we 'de Boeddha' naar het middelpunt van ons leven en dat zal zonder falen onze omgeving beïnvloeden - niet alleen de omgeving dichtbij ons, maar de omgeving die de wereld is.

Soka Gakkai vice-president Hasagawa herinnerde ons er pas geleden aan dat, als Bodhisattva's van de Aarde, onze rol zou moeten zijn om een gevoel van veiligheid, zekerheid en hoop te geven aan mensen overal - en niet alleen aan leden. Met diep geloof en een sterk ichinen kunnen we misschien de woorden herinneren van het lied, "De Menselijke Revolutie":
"Dit is de taak die we durven uit te dagen. Dit durven we te doen…"

index

This page was last modified on Sunday, August 20, 2006.